Sneeuwbanden met studs zijn een haat-liefdeverhouding met het asfalt onder je auto. De liefde is eenvoudig. Je krijgt grip. Pure, onvervalste grip op ijzel. Die metaal-op-ijs-wrijving zorgt ervoor dat uw sedan geen projectiel of een bevroren obstakel in een greppel wordt. De haat is ook simpel. Metalen noppen versnipperen de bestrating. Ze gedragen zich als een zwerm kleine, scherpe tanden die de hele winter uw lokale wegen opvreten. Dan komt de zomer. Het wegpersoneel komt naar buiten met slijpmachines en herbestratingsapparatuur. Je betaalt belasting. Jij klaagt. Iedereen verliest.
Maar het idee van een band die van modus wisselt, bestaat al jaren. Waarom genoegen nemen met het een of het ander?
In 2009 probeerde Q Tyres dit op te lossen. Het was een slim stukje techniek. Verborgen noppen zaten diep in de loopvlakblokken. Perslucht duwde ze naar buiten wanneer je ze nodig had. Je hebt op een knop gedrukt. Studs ingezet. James Bond-dingen. Het heeft de productie nooit gehaald. Het project stierf. Vaporware. Gewoon weer een geest op het autokerkhof.
Nokian Tyres is het niet vergeten.
Finland kent de winter. Ze weten hoe ze op sneeuw en ijs moeten rijden zonder van een klif af te glijden. Begin 2014 brachten ze, ter gelegenheid van de 80ste verjaardag van de sneeuwband, een video uit met een prototype dat het Q Tires-concept weer tot leven bracht. Het was niet zomaar een mockup. Het was een werkende demonstratie van een band die meestal normale tractie bood en grip op commando.
Hoe het mechanisme werkt
De video toonde de band in actie. Normaal rijden zag er standaard uit. Het loopvlakpatroon is ontworpen voor grip op opeengepakte sneeuw en sneeuwbrij. Geen zichtbare metalen noppen. De weg bleef vrolijk. De chauffeur bleef stil.
Toen veranderden de omstandigheden. Er verscheen ijs. Of beter gezegd: de chauffeur verwachtte ijs. Er werd een schakelaar omgedraaid. Pneumatische druk dwong de verborgen noppen naar buiten. Ze staken uit de loopvlakblokken. De band transformeerde. Het werd meteen een spijkerband.
Het was een mechanische oplossing voor een chemisch probleem. Moderne winterbanden gebruiken silica en speciale rubberverbindingen om zacht te blijven in de kou. Maar er gaat niets boven een scherpe metalen punt die in het ijs bijt. Het Nokian-prototype probeerde het op beide manieren te doen.
Waarom het nooit is gebeurd
Als het werkt, waarom hebben we het dan niet?
Complexiteit kost geld. Extra mechanismen betekenen meer gewicht. Meer gewicht betekent een hoger brandstofverbruik of een kleiner bereik bij elektrische voertuigen. De pneumatiek voegt potentiële faalpunten toe. Wat als de luchtleiding lekt? Wat moet ik doen als de klep verstopt raakt bij temperaturen onder het vriespunt?
Consumentengedrag is een ander obstakel. Willen mensen echt dat er nog een knop in hun auto moet worden gedrukt? Nog iets om je zorgen over te maken? De meeste chauffeurs kopen gewoon spijkerbanden voor het seizoen en ruilen ze. Het is een gedoe, maar het is een bekend gedoe. Een onbekend risico is enger.
Ook verhuisde de technologie naar elders. Betere wintercompounds verkleinden de kloof tussen grip met en zonder noppen. De behoefte aan inzetbare noppen nam af naarmate de rubberwetenschap verbeterde.
De erfenis van het prototype
De video blijft online. Een tijdcapsule van een weg die niet is afgelegd. Het toont een band die zich in realtime aan de omgeving kan aanpassen. Het is een leuke truc. Een slimme technische prestatie
De video die Nokian vorige week uitbracht leek minder op een productdemo en meer op een scène uit een Bond-film. De banden op het scherm waren gebaseerd op de Hakkapeliitta 8 SUV-winterbanden met spijkers. Wij kennen dit model. Het is een basisvoorwaarde voor iedereen die november tot en met maart als een vijandige omgeving beschouwt. Maar er was een wending. De noppen waren niet vastgeschroefd. Het waren geen stilstaande metalen spijkers die klaar stonden om de bestrating te versnipperen als je vast kwam te zitten op droog asfalt. In plaats daarvan werden ze gelijk met het rubberen oppervlak ingebed. Stil. Slaperig. Wachten.
Het concept is eenvoudig genoeg om te begrijpen, zo niet gemakkelijk te ontwikkelen. Wanneer er sprake is van natte sneeuw – wanneer de temperatuur daalt en de weg in een ijsbaan verandert – drukt de bestuurder op een knop. Slechts één knop. En pop. De hardmetalen pin in het midden van de nop komt uit de behuizing. Alle noppen op alle vier de banden worden tegelijkertijd geactiveerd. Onmiddellijke tractie. Instant hap. Je hoeft niet meer te raden of je kettingen nodig hebt of dat je huidige set met noppen de stadsstraat zal vernietigen op de terugweg naar de garage.
Waarom u deze banden nog niet kunt kopen
Hier is de realitycheck. U kunt deze non-studded noppenbanden niet kopen. Je kunt ze niet bestellen. Je kunt een dealer niet eens vragen om een aanbetaling te doen. Op de website van Nokian staat duidelijk dat “het unieke noppenconcept op een dag inderdaad werkelijkheid kan worden.” Dat is de code voor “We proberen er nog steeds achter te komen hoe we ervoor kunnen zorgen dat dit niet ontploft bij 110 km per uur.”
Het bedrijf weigert het mechanisme te delen dat wordt gebruikt om de noppen uit het rubber te halen. Waarom? Waarschijnlijk omdat de techniek een nachtmerrie is. Het is veilig om aan te nemen dat er teams van muizen zijn die Dramamine hebben gedoteerd – alleen maar om het draaien van de band aan te pakken – die zijn getraind om de middelste pinnen naar buiten te duwen wanneer de computer een signaal stuurt om dat te doen. Het is een grappig beeld. Maar het benadrukt de absurditeit van de uitdaging.
De mechanische realiteit van inzetbare noppen
Laten we naar de natuurkunde kijken. Een band draait met hoge toerentallen. Om een metalen pin uit een rubberen huls te verwijderen met behulp van hydraulische of mechanische druk in de bandconstructie, is een systeem nodig dat een enorme middelpuntvliedende kracht kan weerstaan. Als het mechanisme halverwege de aandrijving uitvalt? Je hebt een band vol losse metaalscherven. Of erger nog, een plotseling verlies van druk waardoor je op een ijzige snelweg strandt zonder grip en zonder mogelijkheid om de noppen in te zetten.
“Het unieke stoeterijconcept kan ooit werkelijkheid worden.”
Dit is niet alleen maar marketingpluis. Het is een disclaimer. Nokian bewaart dit in het laboratorium. Ze testen de implementatiesnelheid. De betrouwbaarheid van de uitwerping. De gewichtstraf van het extra mechanisme. Het is een leuk idee. Het is ook een eind verwijderd van uw oprit.
Alternatieven voor winterbanden in de echte wereld
Als je het niet leuk vindt dat muizen op deze manier aan het werk worden gezet – of als je daadwerkelijk behoefte hebt aan winterbanden die verder gaan dan fantasierijke spionagewaardige technologieën die nooit de echte wegen halen – zijn er natuurlijk genoeg andere opties. Je hebt geen knop nodig om een speld los te laten. Je moet je als een verantwoordelijke volwassene op de winter voorbereiden.
1. Traditionele spijkerbanden
Ja, ze bestaan. Ja, ze zijn luid. Ja, ze kunnen illegaal zijn
De juridische realiteit van banden met metalen studs
Als je in een besneeuwd wonderland woont, denk je misschien dat banden met metalen noppen een haalbare optie zijn. Dat zijn ze niet. Verschillende staten verbieden ze regelrecht. Opvallende uitzonderingen zijn onder meer Minnesota en Wisconsin, notoir onder sneeuw gelegen staten die ze nog steeds verbieden. Florida verbiedt ze ook. De logica daar is onduidelijk. In staten waar gebruik is toegestaan, zijn de beperkingen streng. Deze kunt u alleen tijdens bepaalde maanden van het jaar op uw auto monteren.
Banden met spijkers versus prestaties zonder spijkers
Veel winterbanden zijn ‘spijkerbaar’. Dit betekent dat ze een gripvast loopvlak hebben en een rubbersamenstelling die bij extreme kou niet stijf zal bevriezen. Ze worden niet geleverd met noppen die in de fabriek zijn geïnstalleerd. Een bandenwinkel voegt ze tegen betaling toe. Het is geen oplossing met een druk op de knop. Misschien laat de winkeleigenaar je op een knop op de toonbank drukken als je de studs koopt. Uit vergelijkingen blijkt dat winterbanden zonder spijkers in vrijwel alle winteromstandigheden even goed presteren als spijkerbanden. Ze verscheuren de weg niet. Dat is een groot pluspunt.
Sneeuwkettingen: de ultieme gripoplossing
Sneeuwkettingen zijn het summum van echte bandenconversietechnologie. Kabelkettingen en kettingkettingen bieden een betere grip op gladde oppervlakken dan spijkerbanden. Je gebruikt deze echt alleen als het nodig is. Niemand rijdt met kettingen door de stad op natte straten. Er is geen oplossing met een druk op de knop. In Californië kun je een kettingaap tegenkomen op een plek waar je aan de ketting kunt trekken. Ze doen de kettingen om je auto voor ongeveer de prijs van een diner en drankjes voor twee. Deze jongens hangen rond in warme caravans. Ze wachten op zielige stedelijke zwakkelingen tijdens weekenduitstapjes naar de berg om te stoppen als ze borden zien met ‘kettingen vereist’. Deze weekendstrijders stoppen. Ze beseffen al snel dat het omdoen van kettingen betekent dat je in de modderige laag op de sneeuw moet rondkruipen. Misschien, voor een leuke tip, laat de kettingaap je op een knop drukken. Als jij je daar koeler bij voelt.
